4 saniyəlik keçid vaxtı: Piyadalar üçün svetoforlar necə tənzimlənməlidir?

Sumqayıt şəhərində işıqforda çəkilən görüntülər sosial şəbəkələrdə marağa səbəb olub. Belə ki, şəhərin mərkəzi küçələrindən birində piyadalar üçün nəzərdə tutulan yaşıl işığın müddəti cəmi 4 saniyədir. Bu isə piyadaların kifayət qədər uzun piyada keçidini cəmi 4 saniyə ərzində keçməli olması deməkdir.

Maraqlıdır, piyadalar üçün nəzərdə tutulan vaxtın bu qədər qısa olması nə dərəcədə təhlükəsizdir və bu, yol hərəkəti qaydaları baxımından normal hesab oluna bilərmi?

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-a açıqlama verən nəqliyyat eksperti Rauf Ağamirzəyev bildirdi ki, svetofor fazalarında piyadaları uzun gözləməməsi üçün işlər görülməlidir:

"Ümumiyyətlə, piyada keçidi ilə fazanın minimum müddəti T = D / 1.3 + 5 düsturu ilə hesablanır. T - piyada keçidinin minimum müddəti (saniyələrlə), D - keçidin uzun tərəfi boyunca keçidin məsafəsi (metrlə), 1.3 m / s - piyadanın təxmini sürəti, sadəcə olaraq məhdud hərəkətli insanlar üçün 5 saniyə əlavə olunur hərəkət qabiliyyəti məhdud olanlar, yavaş olanlar və gecikənlər üçün ehtiyat götürülür. Faza tamamilə piyada olduğu və bir neçə keçid olduğu halda, müddət adətən ən uzun keçidin ən uzun tərəfi əsasında hesablanır. Yəni D-nin maksimum qiyməti alınır. Göründüyü kimi buradakı ən uzun “klassik” keçidin uzun tərəfi 20 metr idi və düsturla piyada mərhələsi 21 saniyə (20/1,3+5) olmalı idi. Və "diaqonallar" tətbiq edildikdən sonra ən uzun kəsişmə indi 35 metrdir və düstura görə 32 saniyə (35/1.3+5) olması nəzərdə tutulur. Beləliklə, fazaya 10-11 saniyə əlavə etmək lazımdır. Yəqin kimsə deyəcək ki, “diaqonal keçidlərlə kəsişmələrdə piyada mərhələsini uzatsan, tıxac yaranar!”. Bu üç səbəbə görə doğru deyil:

1. Bir çox kəsişmələrdə piyada fazasinin uzunluğu formulun tələb etdiyindən daha uzundur. Axı ekspertlər başa düşürlər ki, keçidlər L hərfi şəklində olsalar da, eyni anda iki keçiddən keçərək yolayrıcını birdən-birə keçməyə çalışacaqlar və 4-5 saniyə əlavə edirlər ki, 2 keçidi ən azı sürətli gəzişməklə keçə bilsinlər. Əgər kəsişməmiz məhz belə olsaydı, 10 yox, cəmi 5-6 saniyə əlavə etməli olardıq.
2. Bütün kəsişmələrdə ötürmə qabiliyyəti ilə bağlı problemlər yoxdur. Piyada fazasını hətta 10 saniyə artırmaq da tıxac yaratmayacaq.
3. Nəhayət, faza minimum hesablanırsa və ötürmə qabiliyyəti ehtiyatı yoxdursa, nəqliyyat vasitələrinin eyni 5-10 saniyə keçməyə vaxtı olmayan 1-2 fazanı uzatmaq olar. Bu, piyada fazasının uzanması səbəbindən faza əmsalının itirilməsini kompensasiya edəcəkdir".

Ekspertimiz həmçinin əlavə etdi ki, sözügedən video 2024-cü ilə məxsusdur:

"Bu, 2024-cü ilin kadrıdır və indi saniyəölçənləri yığışdırıblar. Ancaq hər bir halda saniyəölçənlər olmalıdır. Çünki piyada ona keçid üçün neçə saniyə vaxt verildiyini görməlidir. Bu vaxt da yuxarıda qeyd olunan düsturla hesablanmalıdır. Belə uzun keçidlərdə təhlükəsizlik adacıqları da təmin olunmalıdır. Çünki iki zolaqdan artıq olan küçə və prospektlərdə piyada yolu müəyyən edilmiş vaxt ərzində keçə bilməzsə, təhlükəsizlik adacığında gözləmək imkanı olmalıdır. Həmin keçidlərə yaxınlaşan yollarda zolaqlar ensizləşdirilməli, həmçinin kontrast işıqlandırma təmin edilməlidir ki, sürücü gecə saatlarında piyadanı uzaqdan görə bilsin. Yəni hər mənada təhlükəsizlik təmin olunmalıdır. Piyada ayrılmış saniyələr ərzində yolu keçə bilməsə belə, onun təhlükəsizliyi yenə də təmin edilməlidir. İlk növbədə, düşünürəm ki, bu ərazidə böyük piyada axını olduğundan keçid yenidən təşkil olunmalı, axınlar ayrılmalı və işıqfor fazalarına təkrar baxılmalıdır.

Ümumiyyətlə, son zamanlar müşahidə olunan tendensiya ondan ibarətdir ki, saniyəölçənlər bir çox yerlərdə götürülüb. Düşünürəm ki, onlar bərpa edilməlidir. Piyadalar özləri üçün ayrılmış vaxtı görməlidirlər. Mövcud vaxt yuxarıda qeyd olunan düstura əsasən hesablanmalı, azmobillilər də nəzərə alınmaqla işıqfor fazaları uyğunlaşdırılmalıdır. Çünki hamı eyni fiziki imkanlara malik deyil. Bu fazalar elə tənzimlənməlidir ki, piyada yolu rahat keçə bilsin".

NURİYYƏ