"Laçını yalnız geri qaytarmadıq, onun gələcəyini də qururuq" - Deputat

"26 avqust Laçın üçün sadəcə təqvim tarixi, Azərbaycan üçün isə sadəcə əlamətdar gün deyil. Bu tarix milli iradənin zaman qarşısında öz təsdiqini tapdığı, tarixi yaddaşla dövlətçilik məsuliyyətinin bir nöqtədə qovuşduğu xüsusi bir gündür. Laçın şəhərinin 2022-ci il avqustun 26-da Azərbaycanın nəzarətinə qaytarılması uzun illər ərzində davam edən məcburi ayrılığın sonunu, doğma torpağın sahibinə qayıdışını və dövlətimizin ərazi bütövlüyünü təmin edən Zəfər siyasətinin mühüm nəticəsini ifadə edir".

Bu fikirləri Redaktor.az-a Laçın şəhəri günü haqqında danışan deputat Rövşən Muradov bildirdi.

O vurğuladı ki, Laçının əhəmiyyətini yalnız onun azad edilməsi faktı ilə izah etmək Laçın reallığının miqyasını kiçiltmək olardı:

"Laçın bu gün Azərbaycanın Zəfərdən sonrakı dövlət quruculuğunun canlı siyasi-coğrafi ifadələrindən biridir. Çünki burada tarix yalnız xatırlanmır, yenidən qurulur. Burada keçmişin dağıdılmış məkanı gələcəyin müasir şəhərinə çevrilir, məcburi köçkünlük tarixi daimi məskunlaşma ilə əvəzlənir, dağıdılmış infrastruktur müasir iqtisadi və sosial sistemlərlə yenidən formalaşdırılır. 1992-ci ildə Laçının işğalı bütöv bir şəhərin və rayonun taleyinə ağır zərbə vurmuşdu. Əhalinin etnik təmizləməyə məruz qalması, yüzlərlə insanın həlak olması və itkin düşməsi, sosial, təhsil, səhiyyə və mədəniyyət obyektlərinin dağıdılması Laçının üzləşdiyi faciənin miqyasını göstərirdi. Bu baxımdan Laçının azadlığı yalnız ərazi üzərində nəzarətin bərpası anlamına gəlmir. Bu, pozulmuş tarixi və sosial bütövlüyün dövlət iradəsi ilə yenidən bərpa olunmasıdır. Bu gün Laçında həyata keçirilən quruculuq işlərinin mahiyyəti də məhz bu kontekstdə qiymətləndirilməlidir. Dövlət burada sadəcə dağıdılmış tikililəri yenidən inşa etmir. Şəhərin 2040-cı ilədək inkişafını müəyyən edən Baş Plan əsasında müasir şəhərsalma, sosial xidmət, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, turizm və yaşayış infrastrukturu vahid sistem daxilində formalaşdırılır.  Bu, dövlətin əraziyə qayıdış siyasətinin təsadüfi layihələr toplusu deyil, uzunmüddətli strateji planlaşdırma üzərində qurulduğunu göstərir.

Laçının ən böyük mənası isə bu quruculuğun insanla tamamlanmasıdır. Böyük Qayıdış çərçivəsində laçınlı ailələrin doğma şəhər və kəndlərinə qayıtması Laçının yenidən yalnız fiziki məkana deyil, canlı sosial mühitə çevrildiyini göstərir. 2026-cı ilin iyulunadək Laçın şəhərinə, Zabux, Sus və Bəylik kəndlərinə yüzlərlə ailənin daimi məskunlaşdırılması bu prosesin real nəticələrini ortaya qoyur. Mən Laçının bugünkü inkişafında xüsusi bir məqamı vurğulamaq istəyirəm: burada Zəfərin iqtisadi modeli formalaşır. Laçının hidroenerji potensialının istifadəsi, yeni su elektrik stansiyalarının yaradılması, rayonun elektrik tələbatının yaşıl enerji hesabına qarşılanması və artıq enerjinin ölkənin enerji sisteminə ötürülməsi Laçını milli enerji strategiyasının mühüm komponentinə çevirir. “Həkəriçay” su anbarı layihəsi isə Laçının regional əhəmiyyətini daha geniş müstəviyə çıxarır. 100 milyon kubmetr ümumi tutuma malik olacaq su anbarı və təqribən 172 kilometrlik magistral boru kəməri vasitəsilə bir neçə rayonun təxminən 700 min nəfər əhalisinin içməli su təminatına töhfə verilməsi nəzərdə tutulur. Layihə çərçivəsində yeni su elektrik stansiyalarının inşasının planlaşdırılması su və enerji siyasətinin vahid infrastruktur məntiqində birləşdirildiyini göstərir".

Millət vəkili qeyd etdi ki, Laçının strateji çəkisini artıran digər mühüm amil onun nəqliyyat imkanlarının genişlənməsidir. Kəlbəcər-Laçın avtomobil yolunun yeni standartlarla inşası, çoxsaylı tunel və körpülərin yaradılması, Laçın Beynəlxalq Hava Limanının istifadəyə verilməsi şəhərin regional əlçatanlığını əsaslı şəkildə dəyişdirir.  Laçın artıq coğrafi baxımdan uzaqlaşdırılmış bir şəhər deyil, Azərbaycanın yeni nəqliyyat və iqtisadi məkanının mühüm qovşaqlarından biridir.

"Bütün bunlar bir mühüm həqiqəti ortaya qoyur: Azərbaycan Laçını yalnız geri qaytarmayıb, onun gələcəyini də qurur. Bu, dövlətçilik baxımından son dərəcə mühüm nəticədir. Çünki dövlətin gücü yalnız ərazisini qorumaq imkanında deyil, həmin ərazidə insan üçün təhlükəsiz həyat, iqtisadi fəaliyyət, sosial rifah və gələcək perspektiv yaratmaq qabiliyyətində də ölçülür. Laçında bu iki ölçü birləşir: Zəfərlə əldə olunan ərazi bütövlüyü quruculuqla möhkəmləndirilir. 26 avqustun mahiyyəti də məhz buradadır. Laçın şəhəri günü keçmişə ehtiramla gələcəyə inamın eyni tarixdə ifadəsidir. Bu gün biz Laçına yalnız qayıdışımızı qeyd etmirik. Biz Azərbaycan dövlətinin tarixi torpaqda yeni həyat qurmaq iradəsini, milli yaddaşı gələcək nəsillərə ötürmək məsuliyyətini və Zəfəri davamlı inkişaf modelinə çevirmək əzmini ifadə edirik. Laçın mənim üçün doğma torpağa qayıdışın ünvanından daha böyük məna daşıyır. Laçın Azərbaycan dövlətinin iradəsinin coğrafiyaya çevrilmiş formasıdır. Burada Azərbaycan bayrağı yalnız ucalmır, dövlətçilik düşüncəsi gündəlik həyatın bütün sahələrində özünü göstərir. Ona görə də 26 avqust Laçın üçün bir şəhər günü olmaqla yanaşı, Azərbaycan üçün çox mühüm dövlətçilik mesajıdır: torpağı azad etmək Zəfərin başlanğıcıdır, həmin torpaqda təhlükəsiz, firavan, müasir və davamlı həyat qurmaq isə Zəfərin əbədiləşdirilməsidir. Laçın bu böyük dövlətçilik fəlsəfəsinin ən parlaq nümunələrindən biridir".

NURİYYƏ