“Məktəbdə hamıya eyni qayda tətbiq olunmalıdır” - Bahar Muradova
Hüquqi və demokratik cəmiyyətlərdə fərdi azadlıqlar bir qayda olaraq ümumi qaydaların inkarı üzərində deyil, ictimai maraqlara və qanuni tələblərə hörmət çərçivəsində həyata keçirilməlidir.
Başqa sözlə bu hüquq hər bir ictimai məkanda bütün şəxsi seçimlərin mütləq və heç bir ümumi qayda ilə məhdudlaşdırılmadan reallaşdırılması demək deyildir.
Bu tələblər qanuni, aydın və legitim məqsədə mütənasib olduqda, onların mövcudluğu öz-özlüyündə azadlığın inkarı sayıla bilməz.
Məktəb məhz bu baxımdan xüsusi sosial mühitdir: onun əsas məqsədi uşaqların təhsil alması, şəxsiyyət kimi formalaşması, bərabər imkanlara sahib olması və ortaq davranış mədəniyyəti qazanmasıdır.
Məktəbə daxil olan hər bir şagird də təhsil prosesinin ümumi tələblərinə əməl etməlidir.
Digər tərəfdən vahid məktəbli formasının tətbiqi prosesini insanın namusu, ləyaqəti və ya mənəvi keyfiyyətləri ilə əlaqələndirilməsi, o cümlədən təhsilalanların fərdi mənəvi dəyərinin müəyyənləşdirməsi baxımından deyil, təhsil mühitində hamı üçün ümumi qayda yaratmaq naminə tətbiq edildiyini gözardı etmək olmaz.
Əksinə, vahid formanın tətbiqinin şagirdlərin geyimlərinin onların ailələrinin maddi imkanlarının, sosial statuslarının və dəb seçimlərinin nümayişinə çevrilməsinin qarşısını almağa, diqqəti xarici görünüşdən təhsilə yönəltməyə xidmət edən ən optimal vasitələrdən biri kimi qəbul etmək lazımdır.
Vahid geyim qaydasının bərabərliyə xidmət etməsinin bütün sosial fərqləri avtomatik aradan qaldırdığını iddia etmək düzgün olmasa belə, onun bahalı brendlər, dəb və fərqli geyim imkanlarının təhsil mühitində rəqabət predmetinə çevrilməsini məhdudlaşdırdığını və şagirdlər arasında sosial müqayisəni azaltmaq üçün real imkan yaratığını da xüsusi vurğulamaq lazımdır.
Həmçinin, bu zaman söhbət kiminsə şəxsi seçiminin mənəvi cəhətdən üstün elan edilməsindən deyil, eyni təhsil mühitində hamıya eyni qaydanın tətbiqindən gedir.
Bu, isə gəlin razılaşaq ki,məktəbin tərbiyəvi missiyası baxımından xüsusilə əhəmiyyətlidir.
Mövzunun dünyəvilik tərəfinə gəldikdə isə, o birmənalı olaraq dövlətin və təhsil sisteminin bütün şagirdlərə dini mənsubiyyətindən asılı olmayaraq bərabər yanaşmasını, tədrisin ümumi təhsil məqsədlərinə əsaslanmasını nəzərdə tutur. Vahid məktəbli formasının tətbiqi də məhz bu ümumi qaydanın tərkib hissəsi kimi dəyərləndirilməlidir.
Uşaqların geyimi haqqında dövlət siyasətini qadınların mənəvi dəyəri, əxlaq və insan ləyaqəti haqqında zərərli mübahisəyə çevirmək cəhdləri isə mövzunun mahiyyətini tamamilə dəyişir.
Odur ki,vahid məktəbli formasının müəyyənləşdirilməsi və tətbiqi təhsilin təşkili ilə bağlı hüquqi və ictimai məsələ olduğu üçün onu yalnız uşaqların bərabərliyi, təhsil mühitinin xüsusiyyətləri, valideynlərin öhdəlikləri və dövlətin qanuni tənzimləmə səlahiyyətləri baxımından qiymətləndirmək lazımdır.
Bahar Muradova,
Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri
Bizi Telegram-da izləyin...
