Bütün qadın xərçəngi növlərini bir müayinə ilə aşkarlamaq mümkündürmü?
Qadınlarda rast gəlinən bütün xərçəng növlərini eyni vaxtda aşkarlayan və ya istisna edən universal müayinə mövcud deyil. Süd vəzi, uşaqlıq boynu, yumurtalıq və uşaqlıq daxili qişasının xərçəngini müəyyənləşdirmək üçün fərqli müayinə üsullarından istifadə olunur.
Redaktor.az xəbər verir ki, bu barədə “SM-Klinika”nın onkoloqu Dmitri Penzov “Gazeta.Ru”ya açıqlamasında bildirib.
Həkimin sözlərinə görə, süd vəzi xərçənginin erkən aşkarlanması üçün müayinə üsulu qadının yaşından və risk faktorlarından asılıdır. Gənc qadınlarda ultrasəs müayinəsindən (USM), 40 yaşdan sonra isə rəqəmsal mammoqrafiyadan istifadə oluna bilər. Bu müayinələr süd vəzisində xarakterik simptomlar yaranmazdan əvvəl dəyişiklikləri aşkar etməyə kömək edir.
Ailə tarixçəsində süd vəzi xərçəngi olan və ya BRCA1 və BRCA2 genlərində mutasiyalar aşkarlanan qadınlarda müayinə proqramı genişləndirilə bilər. Belə hallarda kontrastlı süd vəzi MRT-si və genetik testlər də tövsiyə oluna bilər.
Onkoloq qeyd edib ki, uşaqlıq boynu xərçəngini xərçəngönü dəyişikliklər mərhələsində də müəyyənləşdirmək mümkündür. Bunun üçün insan papilloma virusunun (HPV) yüksək riskli növlərinə qarşı testlər və sitoloji müayinə, yəni PAP-test aparılır. Müayinənin növü və hansı aralıqlarla keçirilməsi qadının yaşına və tibbi tarixçəsinə uyğun müəyyənləşdirilir.
Yumurtalıq xərçənginə şübhə yarandıqda isə transvaginal USM-dən istifadə olunur. Klinik vəziyyətdən asılı olaraq, həkim kiçik çanaq orqanlarının kontrastlı MRT-sini və qanda CA-125, HE4 onkomarkerlərinin səviyyəsini müəyyənləşdirən analizləri də təyin edə bilər. Bu üsullar yumurtalıqlarda aşkar olunan dəyişikliklərin xarakterini dəqiqləşdirməyə və müalicə taktikasını müəyyən etməyə kömək edir.
Uşaqlığın daxili qişasının, yəni endometriumun xərçənginə şübhə olduqda kiçik çanaq orqanlarının transvaginal USM-si ilə yanaşı, histeroskopiya aparıla bilər. Bu üsul uşaqlıq boşluğunun daxildən müayinə edilməsinə, şübhəli sahələrin müəyyənləşdirilməsinə və sonradan biopsiya üçün toxuma nümunəsinin götürülməsinə imkan verir.
Mütəxəssisin sözlərinə görə, bu yanaşma xüsusilə endometriumda ocaqlı dəyişikliklər olduqda əhəmiyyətlidir. Çünki kor-koranə qaşıma zamanı bəzi patoloji sahələr gözdən qaça bilər.
Müayinələr zamanı şiş prosesinin uşaqlıqdan kənara yayıldığına dair şübhə yaranarsa, həkim əlavə olaraq kompüter tomoqrafiyası (KT), MRT və ya PET-KT təyin edə bilər. Bu müayinələr limfa düyünlərinin, digər orqanların və sümüklərin vəziyyətini qiymətləndirməyə kömək edir.
Onkoloq vurğulayıb ki, ehtiyac olmadan müxtəlif müayinələrdən keçməkdənsə, mütəxəssislə birlikdə fərdi profilaktik müayinə proqramı hazırlamaq daha məqsədəuyğundur. Belə proqram tərtib edilərkən qadının yaşı, ailə tarixçəsi, risk faktorları, ümumi sağlamlıq vəziyyəti və əvvəlki müayinələrin nəticələri nəzərə alınmalıdır.
NURİYYƏ
Bizi Telegram-da izləyin...
