Oktay Saral getdi, bəs Azərbaycana qarşı qarayaxma kampaniyası bitdimi?

Türkiyə Prezidentinin baş müşaviri Oktay Saralın vəzifədən getməsindən sonra ölkəmizdə bəziləri düşünür ki, guya Azərbaycana qarşı qarayaxma kampaniyası da bununla başa çatacaq. Sosial şəbəkələrdə elə fikirlər səsləndirilir ki, sanki bütün bu proseslərin arxasında yalnız Oktay Saral dayanırdı və onun vəzifədən getməsi ilə problem öz-özünə həll olundu.

Doğrudanmı belə düşünürsünüz? Ərdoğanın baş müşaviri Türkiyə Prezidentinin mövqeyindən, siyasi iradəsindən tamamilə xəbərsiz şəkildə qardaş ölkəyə və onun liderinə dil uzada bilərmi? Bütün baş verənləri bir nəfərin üzərinə qoyub, onun vəzifədən getməsini Azərbaycana qarşı münasibətin dəyişməsi kimi təqdim etmək nə dərəcədə məntiqlidir?

Daha təəccüblüsü isə odur ki, Azərbaycandan Türkiyədəki nurçu-islamçı AKP hakimiyyətinin addımlarını tənqid edən jurnalistləri, siyasətçiləri də qınayırlar. Deyirlər ki, gərək Ərdoğana cavab verməzdiniz, baxın, gördünüz, Ərdoğan Saralı işdən çıxardı. Sanki Azərbaycana qarşı səsləndirilən fikirlərə etiraz etmək yox, susmaq lazım imiş. Sanki Azərbaycanın maraqlarını müdafiə etmək, ölkəmizə qarşı hücumlara cavab vermək Türkiyə ilə qardaşlığa zərər vururmuş.

Ancaq burada başqa bir məqam da var. Azərbaycana qarşı hücumlar, təhqirlər səsləndiriləndə, ölkəmizin daxili işlərinə müdaxilə xarakterli fikirlər ortaya atılanda təkcə sosial şəbəkələrdəki istifadəçilər deyil, Azərbaycan siyasətçilərinin, deputatlarının, hətta bəzi media rəhbərlərinin də susqunluğu diqqət çəkirdi. Bir sıra hallarda onlara bu məsələlərlə bağlı suallar ünvanlansa da, konkret mövqe bildirmək əvəzinə, suallardan yayınmağa üstünlük verilirdi. Cavab verənlərin bir qismi isə məsələnin mahiyyətinə toxunmadan ümumi ifadələrlə kifayətlənirdi.

Nədənsə, belə məqamlarda bir millət, iki dövlət prinsipindən, qardaşlıqdan, dostluqdan danışmaq daha asan gəlirdi. Amma Azərbaycana qarşı səsləndirilən konkret ittihamlara, ölkəmizin prezidentinin ünvanına yönələn təhqirlərə, daxili işlərimizə qarışmaq cəhdlərinə konkret cavab vermək məsələsinə gələndə həmin prinsipiallıq görünmürdü. Niyə? Qardaşlıqdan danışmaq Azərbaycanın maraqlarını müdafiə etməkdən daha vacibdir? Yoxsa Türkiyədə hakimiyyətdə olan siyasi qüvvəni tənqid etməkdən çəkinmək üçün qardaşlıq anlayışından sipər kimi istifadə edilir?

Burada söhbət Türkiyə xalqından və ya bütövlükdə Türkiyədən getmir. Söhbət AKP hakimiyyətinin müəyyən nümayəndələrinin və bu hakimiyyətə yaxın media orqanlarının Azərbaycana münasibətindən gedir. Azərbaycanı və onun rəhbərliyini hədəfə alan fikirlərə, ölkəmizin daxili işlərinə müdaxilə edən açıqlamalara münasibət bildirmək Türkiyəyə düşmənçilik etmək deyil. Konkret siyasi addımı və ya açıqlamanı tənqid etmək bütöv bir xalqa qarşı çıxmaqla eyniləşdirilə bilməz.

Üstəlik, Azərbaycanı təhqir edən açıqlamalar səsləndiriləndə susmaq, sonra isə Azərbaycan tərəfi cavab verəndə ortaya çıxıb onu qınamaq hansı məntiqə əsaslanır? Niyə tənqidə məruz qalan tərəfin özünə cavab vermək haqqı tanınmır? Niyə bir tərəfin dediklərinə dözmək qardaşlıq, digər tərəfin cavab verməsi isə qardaşlığa zərbə kimi təqdim olunur? Bu, qardaşlıq prinsipinə birtərəfli yanaşma deyilmi?

Bəs siz bu proseslər başlayandan bəri harada idiniz? Azərbaycana qarşı səsləndirilən ittihamları, təhqirləri dinləmirdinizmi? Yazılanları oxumurdunuzmu? Ölkəmizin və dövlət başçımızın ünvanına deyilənləri görmürdünüzmü? Əgər görürdünüzsə, niyə həmin vaxt eyni həssaslıqla Azərbaycanın maraqlarından çıxış etmirdiniz? Niyə suallara konkret cavab vermək əvəzinə, ümumi qardaşlıq ritorikası ilə kifayətlənirdiniz?

Qardaşlıq, əlbəttə, mühüm dəyərdir. Azərbaycanla Türkiyə arasındakı münasibətlər hansısa məmurun açıqlamalarından və siyasi mübahisələrdən qat-qat genişdir. Ancaq qardaşlıq o demək deyil ki, tərəflərdən biri digərinə qarşı haqsız mövqe sərgiləyəndə buna göz yumulmalıdır. Həqiqi dostluq qarşılıqlı hörmət, səmimiyyət və bir-birinin dövlət maraqlarına həssas yanaşma tələb edir. Bir-birinin səhvlərini görməzlikdən gəlmək, təhqirlərə susmaq və hər şeyi qardaşlıq pərdəsi altında ört-basdır etmək sağlam münasibətlərin göstəricisi deyil.

Oktay Saralın vəzifədən getməsinə gəlincə, bu hadisənin Azərbaycana qarşı səsləndirilən fikirlərin də dayanacağı anlamına gəldiyini söyləmək üçün əsas yoxdur. Bir şəxsin vəzifədən getməsi ilə bütöv bir siyasi xəttin dəyişdiyini düşünmək tələskənlik olardı. Əsas məsələ bundan sonra hansı mövqenin sərgilənəcəyi, hansı açıqlamaların veriləcəyi və Azərbaycana münasibətdə hansı addımların atılacağıdır. Məsələyə şəxslərin vəzifədə olub-olmaması ilə deyil, konkret siyasi davranışlarla qiymət vermək lazımdır.

Ən başlıcası, Azərbaycanı müdafiə edənləri susmağa çağırmaqdan əl çəkin. Əgər Türkiyədəki hakimiyyətin müəyyən addımlarını tənqid etmək qardaşlığa zərər vurursa, bəs Azərbaycana qarşı səsləndirilən fikirləri cavabsız qoymaq hansı qardaşlıq prinsipinə xidmət edir? Azərbaycanlı jurnalistlərin, siyasətçilərin, deputatların və media rəhbərlərinin də qarşısında duran sual budur: ölkəmizin maraqlarına toxunan məsələlərdə konkret mövqe bildirmək əvəzinə, ümumi ifadələrin arxasında gizlənmək nə vaxta qədər davam edəcək?

Qardaşlıq Azərbaycanın öz maraqlarından imtina etməsi demək deyil. Türkiyə ilə dostluğumuzu qorumaq istəyiriksə, bunu ölkəmizə qarşı deyilənlərə susmaqla yox, qarşılıqlı hörmət və dürüst münasibət tələb etməklə etməliyik. Azərbaycanı və onun dövlət başçısını hədəfə alan fikirlərə cavab verməkdən çəkinmək yox, ölkəmizin maraqlarını prinsipial şəkildə müdafiə etmək lazımdır. Qardaşlıq qarşılıqlı olmalıdır; əks halda, bu anlayışın yalnız Azərbaycandan susmağı tələb etmək üçün işlədilməsi haqlı suallar doğurur.

Aqil ASLAN