İcra başçılarına çağırış: Rayonlara investisiya gətirin, yeni iş yerləri açın!

Regionlarda işsizlik problemi diqqət yetirilməli məsələlərdən biridir. Xüsusilə rayonlarda iş yerlərinin məhdud olması, əhalinin məşğulluq imkanlarının azlığı və sahibkarlıq fəaliyyətinin istənilən səviyyədə inkişaf etməməsi insanların iş tapmasını çətinləşdirir. Bir çox hallarda insanlar iş tapmaq üçün paytaxta üz tutmağa məcbur olurlar. Bu isə regionlardan Bakıya əhali axınının artmasına, paytaxtda əhali sıxlığının və sosial yükün çoxalmasına səbəb olur.

Bəs regionlarda sosial-iqtisadi inkişafın dirçəldilməsi, işsizliyin azaldılması və əhalinin rifahının yaxşılaşdırılması üçün hansı addımlar atılmalıdır?

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-a danışan iqtisadçı alim, istiqlalçı deputat Vahid Əhmədov bildirdi ki, regionlarda iş yerlərinin açılması ən vacib məsələlərdən biridir:

"Regionlarda iş yerləri olsa, insanlar Bakıya axın etməzlər və bu cür çətin vəziyyət yaranmaz. Ona görə də regionlarda iş yerlərinin açılmasına böyük ehtiyac var. Regionlarda iş yerlərinin açılması həm hökumətin, həm də yerli icra hakimiyyəti orqanlarının əsas vəzifələrindən biridir. Dövlət başçısı yerli icra başçılarını vəzifəyə təyin edərkən onların ilk tövsiyəsi rayona investisiya cəlb etmək məsələsi olub. İcra başçıları çalışmalıdırlar ki, yeni iş yerlərinin yaradılması ilə məşğul olsunlar. Yəni regiona investisiya gətirilsin, bu, əsas məsələlərdən biridir. Regiona investisiya gələndə, əlbəttə, əlavə iş yerləri açılacaq, orada insanlar da işlə təmin olunacaq. Ona görə də bu məsələ çox ciddi qəbul olunmalıdır. Azərbaycanda 14 iqtisadi rayon var. Hər bir iqtisadi rayonumuzda yeni iş yerlərinin açılması ilə əlaqədar xüsusi proqram olmalıdır. Burada həm hökumətin vəzifələri müəyyənləşməlidir, həm də yerli icra hakimiyyəti orqanlarının vəzifəsi konkret göstərilməlidir ki, hansı işlərlə, yəni yeni iş yerlərinin açılması ilə əlaqədar məşğul olmalıdır".

Milli Məclisin deputatı Rövşən Muradov isə qeyd etdi ki, regionların iqtisadi gücü insanın öz yurdunda qurduğu həyatın sabitliyi ilə ölçülür:

"Ailənin davamlı gəliri, gəncin peşəsinə uyğun işi, sahibkarın fəaliyyətini genişləndirmək imkanı olduqda həmin ərazi investisiya və insan kapitalı üçün cəlbedici məkana çevrilir. Buna görə məşğulluğa dair qərarlar istehsalın, əmək məhsuldarlığının və yaşayış keyfiyyətinin birlikdə yüksəldilməsinə xidmət etməlidir. Deputat kimi mövqeyim budur ki, vətəndaşın doğma yurdunda yaşamaq arzusu onun iqtisadi imkanları ilə tamamlanmalı, dövlətin yaratdığı infrastruktur ailələrin rifahında davamlı nəticə verməlidir".

Millət vəkilinin sözlərinə görə, hər rayonun iqtisadi potensialı bazarın tələbi ilə əlaqələndirilməlidir:

"Müəssisənin yaradılmasından əvvəl məhsulun alıcısı, xammal təminatı, daşınma xərcləri və işçi ehtiyacı müəyyənləşdirilməlidir. Eyni istehsal modelinin bütün rayonlarda təkrarlanması əvəzinə, ərazilərin üstünlüklərinə uyğun ixtisaslaşma təşviq olunmalıdır. Aqrar rayonlarda emal, çeşidləmə, qablaşdırma və soyuducu anbar xidmətlərinin inkişafı məhsul itkisini azaldar, fermerin gəlirini artırar, əlavə iş yerləri yaradar. İqtisadi sabitlik baxımından isə məşğulluğun müxtəlif sahələr arasında bölüşdürülməsi ailələrin tək məhsuldan, mövsümdən və işəgötürəndən asılılığını azaldır. Güzəştli maliyyələşmə istehsalın genişlənməsinə, dövriyyə vəsaitinə çıxışa və məhsuldarlığın yüksəlməsinə yönəlməlidir. İstehsalın genişlənməsi ticarət, daşınma və təmir xidmətlərinə tələbi artıraraq rayonda əlavə məşğulluq imkanlarının yaranmasına təkan verər".

Müsahibimiz bu məsələdə rayon icra başçılarının da vəzifələrini sadaladı:

"Rayon icra başçılarının əsas vəzifələrindən biri dövlət siyasətinin yerli səviyyədə səmərəli həyata keçirilməsi üçün əlaqələndirməni təmin etməkdir. Hər rayon üzrə əsaslandırılmış investisiya təkliflərinin hazırlanmalı, təklifdə bazar imkanları, infrastruktur ehtiyacları, tələb olunan peşələr və gözlənilən məşğulluq nəticəsi göstərilməlidir. Sahibkarın müraciəti aidiyyəti qurumlarla operativ işlənməli, həlli tələb olunan məsələlər üzrə konkret müddətlər müəyyənləşdirilməlidir. Yerli rəhbərliyin təşkilatçılığı sahibkarın qanunla qorunan müstəqilliyinə hörmət, bərabər münasibət və şəffaflıq prinsiplərinə əsaslanmalıdır. Belə işgüzar mühit mövcud müəssisələrin böyüməsini və yeni sərmayələrin cəlbini asanlaşdırar.

İşçi qüvvəsinin hazırlanması da investisiya planları ilə uzlaşdırılmalıdır. Müəssisə fəaliyyətə başlamazdan əvvəl onun ehtiyac duyduğu ixtisaslar üzrə yerli sakinlərin hazırlanması vaxt və resurs itkisini azaldar. Dövlət Məşğulluq Agentliyi, peşə təhsili müəssisələri və işəgötürənlərin əməkdaşlığı bu əlaqəni təmin edə bilər. Özünüməşğulluq proqramlarında avadanlıqla təminat satış, maliyyə uçotu və məsləhət xidmətləri ilə tamamlanmalıdır. Gənclərin, qadınların və həssas qrupların əmək bazarına çıxışı üçün nəqliyyat, rəqəmsal xidmətlər və uşaq baxımı imkanları nəzərə alınmalıdır. Fəaliyyətin nəticəsi yaradılan iş yerlərinin sayı ilə yanaşı, onların davamlılığı, rəsmiliyi və təmin etdiyi gəlirlə qiymətləndirilməlidir".

R.Muradov diqqətə çatdırdı ki, təmsil etdiyi Laçın rayonunda Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən bərpa və quruculuq işləri istehsal və xidmətlərin inkişafına mühüm zəmin yaradıb:

"Aqro-Sənaye Parkı, nəqliyyat və enerji infrastrukturu, turizm obyektləri bu imkanların konkret ifadəsidir. Prioritet həmin iqtisadi bazanın qayıdan ailələrin məşğulluğu ilə əlaqələndirilməsidir. Yerli təsərrüfatların emal müəssisələrinə, hotellərə və iaşə obyektlərinə müqavilə əsasında məhsul verməsi təşviq olunmalıdır. Turizmdə yerli bələdçilik, ailəvi yerləşdirmə və sənətkarlıq təşəbbüsləri inkişaf etdirilməli, təbiətin mühafizəsi və təhlükəsizlik tələbləri qorunmalıdır.

Laçında məskunlaşma ilə məşğulluq planlarının uzlaşdırılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Qayıdan sakinlərin peşə və bacarıqları, işləmək və sahibkarlıq fəaliyyəti qurmaq imkanları əvvəlcədən qiymətləndirilməlidir. Böyük Qayıdışın iqtisadi dayanıqlığı ailələrin sabit qazancı, müəssisələrin davamlı fəaliyyəti və Laçında yetişən gənclərin gələcəklərini doğma yurdlarında qura bilməsi ilə möhkəmlənəcək".

Aytəkin TOFİQQIZI

Yazı Azərbaycan Respublikası Media və Yayım Şurasının maliyyə dəstəyi ilə "regionların sosial-iqtisadi inkişafının təşviq edilməsi" mövzusunda dərc olunub.