Kennedi ABŞ-də qızılcanın nəzarətsiz yayılmasına yol verib - KİV
ABŞ uşaqlıq dövründə peyvənd nisbətlərinin azalması və yoluxucu xəstəliklərlə mübarizə tədbirlərinin zəifləməsi fonunda son onilliklərdə ən pis qızılca epidemiyası ilə üzləşir.
Redaktor.az xəbər verir ki, ABŞ Robert F. Kennedinin Səhiyyə Nazirliyinə rəhbərliyi dövründə çətinliklə qazanılan qızılcasız statusunu itirib. “Reuters” agentliyinin təhlili göstərib ki, o, vəzifəyə başlayandan bəri məktəbəqədər yaşlı uşaqlar arasında peyvənd nisbətləri kəskin şəkildə aşağı düşüb.
“Reuters” yazır ki, peyvənd əleyhinə fikirləri ilə tanınan səhiyyə naziri Robert F. Kennedinin hərəkətləri və ictimai mövqeyi vəziyyətin pisləşməsində mühüm rol oynayıb.
Onun Donald Tramp administrasiyasına təyin olunduğundan bəri uşaqlıq dövründə peyvənd nisbətləri azalmaqda davam edir və federal hakimiyyət orqanları infeksiyanın yayılmasına qarşı effektiv mübarizə apara bilməyib. “Reuters” agentliyinin məlumatına görə, 2025-ci ildə ABŞ-də qızılca hallarının sayı 7700-ü keçib, 13 ölüm hadisəsi qeydə alınıb. Bunlar təxminən 40 ildə qeydə alınan ən yüksək rəqəmlərdir.
Ən ciddi epidemiyalardan biri Yuta ştatında olub. Epidemiya 2025-ci ilin iyun ayında ənənəvi olaraq peyvənd əleyhinə olan dini icmanın üzvləri arasında başlayıb və daha sonra digər icmalara, məktəblərə, uşaq bağçalarına və ictimai məkanlara yayılıb.

“Reuters” agentliyinin araşdırması nəticəsində məlum olub ki, 2025-ci ildə Yuta ştatında tövsiyə olunan yeddi peyvəndlə məktəbəqədər yaşlı uşaqlar üçün peyvənd nisbəti 2,4 faiz bəndi azalaraq 69,6 faizə düşüb. Qızılca, parotit və məxmərək peyvəndinin ilk dozası ilə əhatə dairəsi 86,6 faiz təşkil edib, ümumi immunitet üçün isə əhalinin təxminən 95 faizinin iki doza alması tələb olunur.
Oxşar tendensiya ölkənin digər bölgələrində də müşahidə olunub. Belə ki, 13 ştat və Nyu-Yorkdan əldə edilən məlumatların təhlili göstərib ki, 2025-ci ildə orta uşaq peyvənd nisbəti 1,1 faiz bəndi azalıb. Bu, son altı ildə ən böyük illik azalma olub.
“Reuters” agentliyi Kennedinin illərdir peyvəndlərin təhlükəsizliyi və effektivliyi ilə bağlı şübhələr yaydığını və nazir təyin edildikdən sonra elmi dəlillərə zidd olan açıqlamalar verməyə davam etdiyini vurğulayır. Qızılca peyvəndi ilə bağlı vaxtaşırı çağırışlara baxmayaraq, tibb mütəxəssislərinin fikrincə, onun ictimai ritorikası və mövcud uşaq immunizasiyası sistemini yenidən qurmaq təşəbbüsləri ictimaiyyətin peyvəndlərə olan inamı sarsıdır.
Vəziyyət səhiyyə qurumları üçün federal maliyyələşdirmənin azaldılması, habelə yoluxucu xəstəliklərin qarşısının alınması və nəzarətinə həsr olunmuş mütəxəssislərin sayının azalması ilə daha da ağırlaşıb. Xüsusilə, Yuta rəsmiləri təlim keçmiş mütəxəssislərə sahib olmalarına baxmayaraq, qızılca epidemiyası ilə mübarizə aparmaq üçün əlavə federal yardım təklifini qəbul edə bilməyiblər.
Tibb ekspertləri xəbərdarlıq edirlər ki, peyvəndləmə üzrə əhatə dairəsində hətta bir neçə faiz azalma belə qızılca xəstəliyinin sürətlə yayılması üçün şərait yaradır. Xəstəlik xüsusilə kiçik uşaqlar və zəifləmiş immunitet sistemi olanlar üçün təhlükəlidir və pnevmoniyaya, sinir sisteminin zədələnməsinə, eşitmə və görmə qabiliyyətlərinin itirilməsinə səbəb ola bilər.
ABŞ administrasiyası Kennediyə qarşı ittihamları rədd edir və peyvənd nisbətlərinin azalmasının COVID-19 pandemiyası dövründə başladığını iddia edir. Lakin “Reuters”in araşdırması göstərir ki, peyvənd nisbətlərinin azalması onun təyinatından sonra daha da güclənib, qızılcaya qarşı reaksiya isə qeyri-kafi koordinasiya və ictimai səhiyyə resurslarının azalması ilə müşayiət olunub.













